وبلاگ شخصی محمدجواد محسن زاده
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: محمد جواد محسن زاده - ۱۳٩٢/٧/٢٧

هنر در دنیای کودک نام علم و تخصصی در رشته هنر و گرافیک می باشد که برای آگاهی از عناصر تصویری نقاشی کودکان از جنبه های زیباشناسی و روان شناسی می پردازد. روان شناسان با تحقیق، بررسی و پژوهش فعالیت های ذهن، روان و رفتار، نقاشی کودکان را وسیله ای برای مبادله افکار و احساسات درونی کودک دانسته و در میان خطوط، اشکال، تصاویر و رنگ ها، روابط عاطفی، ذهنی و اجتماعی کودک را جستجو می کنند.


گروه دومی که به نقاشی کودکان توجه نشان داده و از اشکال، تصاویر نقاشی ها و احساس کودکانه الهام گرفته اند، هنرمندان مدرن هنرهای تجسمی بودند که به جنبه زیبایی شناسی خط، شکل و ترکیب بندی نقاشی کودکان نگاه می کردند. پیکاسو معتقد بود: «هنری که هنرمند آرزوی رسیدن به آن را دارد، هنر کودکان است.» پل کلی نیز معتقد بود که نقاشی کودکان حقایق بسیاری را درباره رمز و راز خلاقیت آشکار می سازد.

روان شناسان نقاشی کودکان را به سه دسته: نقاشی های شماتیک؛ نقاشی های مبتنی بر ظاهر بصری؛ نقاشی هایی که کودک سعی در نمایش فضای  سه بعدی و واقع گرایانه دارد تقسیم می کنند.

خطوط ترسیمی نقاشی کودکان به دو دسته عمده تقسیم می شود: خطوط ساده شامل خطوط عمودی، افقی، مایل و منحنی؛ خطوط مرکب شامل ترکیبی از چند خط ساده.

خطوط از لحاظ ضخامت، کشیدگی و منقطع بودن نشان دهنده حالات روانی کودک است به طوری که خطوط نازک با حرکات ملایم و کم رنگ، نشانه خجالتی بودن کودک است در برخی موارد بیانگر لطافت، احساسات و معنویت گرایی نیز می باشد. خطوط بسیار محکم و پررنگ که با نیروی زیاد ترسیم شده باشد مبین انگیزه های خشونت آمیز و گاه واکنش جبرانی ترس از ناتوانی در کودک است. خطوط کم رنگ و شکننده، نشان کم رویی، عدم اعتماد به نفس و ترس کودک است. خطوط با فشار زیاد و محکم اما به صورت بریده بریده، منقطع و کوتاه، نشانگر پرخاشگری و ضعف عصبی کودک؛ خطوط باز، کشیده و بلند بیانگر راحتی و خوشحالی کودک؛ خطوط کشیده و بلند به طرف بالای صفحه نشان دهند نیروی قوی برای زندگی؛ خطوط بریده بریده، متغیر و به هم پیچیده نمایشگر پرخاشگری کودک و خطوطی که پررنگ شروع و در ادامه کم رنگ به اتمام می رسند بیانگر کمبود جوش و خروش و سرزندگی کودک و عدم قابلیت کودک در انجام کارهاست. وقتی کودک تمام صفحه را پر از خط می کند، تمایلش را به تصاحب جای بیشتری در قلب و عاطفه مادر نشان می دهد. اولین تصویر انسانی که کودک ترسیم می کند موافق با جنسیت خود و بیانگر ذهنیتی است که کودک از خودش دارد.

از جهت روان شناسی رنگ در نقاشی کودکان می توان گفت که گرایش برون گرایی در رنگهای گرم مثل قرمز، زرد و نارنجی منعکس می شوند در حالیکه گرایش درون گرایی در رنگهای سرد مثل آبی، سبز و قهوه ای متجلی می گردند.

علاوه بر هنر مدرن غرب، با نگاهی به نگارگری ایرانی و مقایسه آن با نقاشی کودکان می توان چندین وجه اشتراک مشاهده کرد که از آن جمله می توان گفت: موضوع روایی نقاشی ها که هردو همانند تصویرسازی، در هر تصویر به یک یا چند روایت اشاره دارند؛ تلفیق زمان و مکانهای مختلف در یک تصویر؛ استفاده از رنگ های زنده، شاد بویژه رنگهای مکمل؛ دید چندگانه در تصویر به صورتی که هر شیء و بخشی از نقاشی زاویه دید مخصوص به خود را داراست. برای نمونه حوض از نمای بالا، ساختمان از نمای روبرو و حیوانات از نمای نیم رخ به تصویر در می آیند؛ عدم وجود بعدنمایی و هندسه مناظر و مرایا؛ تصاویر نسبت به مقام و ارزش والایی که دارند کوچک یا بزرگ ترسیم می شوند.

محمد جواد محسن زاده
کارشناس ارتباط تصویری ـ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی ـ مدیر روابط عمومی
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :